HMO - HOAN MY ORB COPORATION

Phòng và phát hiện sớm ung thư gan

Ung thư gan là một loại ung thư gây tử vong cao nếu phát hiện ở giai đoạn muộn. Là một loại ung thư khá phổ biến trên thế giới: ước tính mỗi năm có thêm từ 250.000 đến 1.000.000 người mới mắc ung thư gan.

Nguyên nhân: Cho tới nay, nguyên nhân gây ung thư gan chưa được khẳng định. Song có một số yếu tố nguy cơ gây ung thư gan như:
Xơ gan: Ở các nước phát triển thì có xơ gan do rượu, xơ gan do nhiễm độc; ở các nước đang phát triển và các nước vùng nhiệt đới như nước ta thường có xơ gan do các virut viêm gan B, C mạn tính. Ngoài ra còn có xơ gan do ứ mật, ứ sắt, do sán lá...
Các virut viêm gan: Qua các công trình nghiên cứu của nhiều tác giả trên thế giới cho thấy ở những người viêm gan mạn tính do các virut viêm gan B, C chưa có xơ gan thì tỷ lệ ung thư gan cao gấp nhiều lần những người không mang virut viêm gan B, C.
Chất aflatoxin khi ta ăn phải từ nấm mốc có trong thực phẩm cũng là yếu tố gây ung thư gan. Aflatoxin là độc tố của một loại nấm Aspergillus flavus có trong loại thực phẩm hạt (hạt lạc), lúa mì, hạt hướng dương...). Người ta đã chứng minh được trên thực nghiệm ung thư gan ở gia súc khi cho chúng ăn thức ăn có trộn aflatoxin cao ở hầu hết các trường hợp.
Các yếu tố nguy cơ khác:
- Rượu: là một nguyên nhân chủ yếu gây xơ gan và ung thư gan.
- Các chất độc khác như dioxin, hóa chất trừ sâu, các chất phóng xạ, chất nitrosamin có trong rau, dưa, cà muối chưa chua là những chất có liên quan tới ung thư gan.
- Những người ăn uống thiếu đạm, thiếu các loại vitamin trường diễn cũng dễ bị ung thư gan.
Các phương pháp chẩn đoán ung thư gan
Chỉ có các triệu chứng cơ năng mà bệnh nhân cảm thấy bất thường để đi khám là đã ở giai đoạn muộn, trong một số trường hợp lại lẫn với các triệu chứng của các bệnh khác ở gan.
Dựa vào triệu chứng lâm sàng: Đau tức vùng hạ sườn phải, đôi khi người bệnh cảm thấy nặng bụng; gầy sút, chán ăn, ăn không tiêu; vàng da, vàng mắt, có khi sạm da. Có khi thấy bụng to căng do có nước trong ổ bụng (gọi cổ trướng) hoặc da bụng nổi cách mạch máu xanh, chuyên môn gọi là tuần hoàn bàng hệ. Triệu chứng này thường lẫn với xơ gan. Sờ nắn ngoài thấy gan to dưới bờ sườn vài centimet, ấn đau...
Các xét nghiệm cận lâm sàng:
- Siêu âm gan: Siêu âm gan cho phép phát hiện các khối u trong gan chủ yếu là ung thư dựa vào những hình ảnh đặc hiệu là hình cản âm của khối u (thể khảm, thể mắt trâu, hỗn hợp âm...).
- Chụp cắt lớp vi tính gan: Chụp cắt lớp vi tính cho phép phát hiện những khối u của gan nhỏ hơn 2cm, đặc biệt là những khối u nằm ở mặt dưới gan hoặc mặt trên sát cơ hoành mà trong siêu âm có thể không phát hiện được. Tỷ lệ phát hiện được ung thư gan khi chụp cắt lớp vi tính là 90%.
- Chụp cộng hưởng từ: Có ưu điểm là phát hiện được những khối u nhỏ hơn 1cm nên giúp việc chẩn đoán ung thư gan sớm hơn.
- Các xét nghiệm sinh hóa máu: Định lượng AFP tăng cao trong huyết thanh máu cho phép chẩn đoán sớm ung thư gan (AFP là một glycoprotein bào thai. Khi thai nhi lớn dần thì lượng AFP giảm dần và còn không đáng kể khi trẻ ra đời. Vì vậy nếu tăng cao trong máu là chỉ điểm ung thư gan).
- Xét nghiệm tế bào học qua chọc dò khối u (còn gọi phương pháp chẩn đoán tế bào): Đây là xét nghiệm có ý nghĩa quyết định trong chẩn đoán ung thư nói chung và ung thư gan nguyên phát một khi các xét nghiệm chẩn đoán khác còn nghi ngờ.
Các dấu hiệu giúp chẩn đoán sớm ung thư gan:
- Người bệnh thấy mệt mỏi, chán ăn hoặc tức nhẹ vùng gan (ở hạ sườn bên phải).
- Xét nghiệm máu thấy tỷ lệ AFP tăng cao.
- Siêu âm thấy có khối u hoặc nghi ngờ có khối u.
- Chụp cắt lớp vi tính hoặc chụp cộng hưởng từ thấy có khối u.
- Xét nghiệm tế bào học qua chọc dò khối u có tế bào gan ung thư.
Ở những người có nguy cơ cao, có tiền sử viêm gan nhất là người có xét nghiệm HBsAg dương tính (HBsAg là kháng nguyên bề mặt của virut viêm gan B, HBsAg (+) biểu hiện sự hiện diện của virut viêm gan B trong cơ thể bệnh nhân), nên khám định kỳ 3 hoặc 6 tháng một lần làm xét nghiệm AFP, nếu thấy tăng cao thì nên siêu âm, nếu trên siêu âm có nghi ngờ khối u thì chọc dò khối u làm chẩn đoán tế bào học.
Điều trị ung thư gan
Điều trị bằng phẫu thuật
Cắt thùy gan có khối u hoặc thắt động mạch gan.
Thắt động mạch gan: Làm hoại tử một phần tổ chức ung thư khi thắt động mạch gan thùy có khối u, sau khi thắt động mạch gan sẽ dùng thuốc kích thích miễn dịch không đặc hiệu. Ở những trường hợp nặng hơn sau khi thắt động mạch gan sẽ đặt ngay ống thông truyền hóa chất vào động mạch gan nuôi khối u.
Điều trị bổ sung:
Sau phẫu thuật có thể điều trị bổ sung bằng hóa chất (tia xạ), kích thích miễn dịch tùy từng trường hợp.
Phòng bệnh ung thư gan Cách tốt nhất là loại trừ các yếu tố nguy cơ cao gây ung thư gan, cụ thể:
- Phòng mắc các bệnh viêm gan do virut B và C.
- Phòng xơ gan: Nếu bị viêm gan do virut phải được điều trị tích cực và theo dõi thường xuyên.
- Không uống nhiều rượu.
- Không ăn thức ăn mốc, nhất là các loại hạt mốc; thức ăn đã lên men.
- Cần có chế độ ăn hợp lý, ăn đủ đạm để phòng xơ gan dinh dưỡng.
- Phụ nữ không dùng thuốc tránh thai kéo dài.